3
Feb

ขี้เหล็กเทศ

ถ้าจะกล่าวขี้เหล็กเทศคนทั่วไปอาจจะไม่ค่อยรู้จักคนส่วนใหญ่จะรู้จักแต่ใบขี้เหล็กที่เอาไปทำเป็นอาหาร แต่ถ้ารู้ถึงสรรพคุณและโทษของขี้เหล็กเทศจะต้องตั้งใจอ่านจนจบแน่ เรามารู้จักขี้เหล็กเทศกันดีกว่า ภาษาอังกฤษ Coffea senna ชื่อวิทยาศาสตร์  Senneoc identalis  มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาใต้  เป็นพืชตระกูลถั่ว สามารถปลูกได้ในประเทศเขตร้อนชื้นโดยขึ้นตามพื้นที่โล่ง รกร้าง ริมคลอง ตามไหล่เขา ใบและยอดอ่อนจะถูกนำมาเป็นส่วนผสมสำหรับทำแกงเลียง แกงเผ็ด เป็นต้น ต่างก็ใช้ขี้เหล็กเทศต้องบริโภคในปริมาณที่เหมาะสม หากหรับประทานมากเกินไปอาจเป็นพิษต่อกระเพาะอาหาร ต่อตับ ระบบเลือด หัวใจ ปอดและลำไส้ได้ซึ่งพิษของขี้เหล็กเทศอยู่ที่เมล็ด แต่ประโยชน์ของขี้เหล็กเทศ คือ ใช้บำรุงร่างกาย  รักษาแผลในหู เป็นยาเย็น แก้ไข้มาลาเรีย เป็นยาขับปัสสาวะ ฆ่าเชื้อโรค รักษาโรคทางเดินปัสสาวะและนิ่ว รักษาโรคหนองใน รักษาโรคหัวใจ ใช้ลดความดันโลหิต เป็นยาแก้วิงเวียน รักษาอาการตาบวมแดง เป็นยาแก้ตาแดงตาอักเสบ แก้ไอ หอบหืด แก้ร้อนในปาก ยาบำรุงกระเพาะอาหาร แก้ปวดกระเพาะอาหาร ช่วยรักษาระบบการย่อยอาหารไม่ดี แก้ปวดกระเพาะอาหาร ใช้รักษาโรคเบาหวาน แก้ปวดหัว แก้ปวดฟัน ยาลดไข้ เป็นยาถ่าย ยาระบาย เป็นยาถ่ายพยาธิ รักษาโรคผิวหนัง ใช้ทารักษากลากเกลื้อน ผิวหนังพุพอง โรคผิวหนังอักเสบ โรคผิวหนังต่าง ๆ ใช้เป็นยาถอนพิษจากแมลงสัตว์กัดต่อย ขี้เหล็กเทศยังมีชื่อเรียกตามท้องถิ่นที่แต่ต่างกันเช่น  ขี้เหล็กเผือก ผักเห็ด ลับมืนน้อย หมากกระลิงเทศ ขี้เหล็กผี ชุมเห็ดเล็ก พรมดาน ชุมเห็ดเทศ ผักจี๊ด กิมเต่าจี้ ม่อกังน้ำ ว่างเจียงหนาน คางเค็ด ผักเค็ด ผักเคล็ด เลนเค็ด เป็นต้น

 

3
Feb

ชะมวง

ชะมวง  ภาษาอังกฤษ  Cowa ชื่อวิทยาศาสตร์ (Garcinia cowa roxb.ex choisy)  ชะมวงเป็นพืชยืนต้นมีขนาดเล็กถึงขนาดกลาง จะมีทรงเป็นพุ่มความสูงของต้นประมาน 10 เมตร ลำต้นจะเกลี้ยงแต่จะแตกกิ่งก้านใบในส่วนยอดของลำต้นคล้ายๆๆกับกรวยคว่ำ แต่เปลือกของต้นชะมวงจะเป็นสีน้ำตาลออกดำ มีลักษณะผิวขรุขระเป็นสะเก็ด สีด้านในเปลือกไม้จะเป็นสีชมพูออกแดง เมื่อตัดไม้ดูจะมีน้ำยางออกบริเวณเปลือกพอประมาณ ใบชะมวงเป็นใบเลี้ยงเดี่ยวมีขนาดกว้างประมาณ2.5 ซ.ม.ความยาวประมาณ 8 ซ.ม. ใบชะมวงสีจะออกอ่อนหรือแก่ตามอายุใบ  มีรูปใบเป็นวงรี ดอกจะออกตามกิ่งและซอก ดอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 ซ.ม.ลูกและผลของชะมวง จะมีผิวเรียบและมัน เป็นทรงกลม ลูกหรือผลอ่อนจะมีสีเขียวอ่อน เมื่อลูกสุกจะออกสีเหลือง รถชาติจะออกรสเปรี้ยว สามารรับประทานได้อยู่ในตระกูลเดียวกับมังคุด  ทุกส่วนของชะมวง ราสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน ไม่ว่าจะเป็นผลอ่อนของชะมวง ผลแก่ของชะมวง รากของชะมวงดอกของชะมวง  ใบของชะมวง เนื้อไม้ของชะมวง รักษาโรค ละลายเสหะ บำรุงเลือด ลดน้ำหนัก แก้ไอ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ถอนพิษ แก้บิด แก้ธาตุพิการ เป็นยาระบายอ่อนๆ  และนักวิจัยไทยยังพบว่าใบชะมวงมีสารออกฤทธิ์ต้านมะเร็ง  อีกด้วย  สรรพคุณครอบจักรวาล ชะมวงยังมีชื่อเรียกอีกหลายอย่างตามภูมิภาคต่างเช่น มะป่อง ส้มป้อง หมากโมก มวงส้ม กะมวง มวง ส้มมวง กานิ ตระมูง ยอดมวง ส้มม่วง ส้มป่อง ส้มโมง เป็นต้น